DLA WEGETARIAN
Pod koniec lat 90-tych znacznie wzrosło zainteresowanie dietami wegetariańskimi. W związku tym, pojawiło się wiele czasopism o tematyce wegetariańskiej, jak również organizacji promujących ten sposób żywienia. Po części przyczyn takiej sytuacji można upatrywać się np. w wzrastającej epidemii chorób odzwierzęcych (BSE, zarazy pyska i racic zwanej pryszczycą, influenzy ptaków czyli tzw. ptasiej grypy), jednak niechęć do spożywania mięsa może mieć podłoże ekonomiczne, filozoficzne czy religijne.
Termin "wegetarianizm" pochodzi od łac. vegetablis (roślinny), vegetare znaczy rosnąć, kwitnąć, rozwijać się. Vegetus natomiast: hoży, zdrowy i jarski, vegetarius to jarosz.
Diety wegetariańskie, choć na pozór kojarzone z ograniczeniem lub wyeliminowaniem produktów mięsnych z jadłospisu to diety o bardzo różnorodnym asortymencie i stopniu restrykcyjności. Stopień restrykcyjności, zasadniczo rzutuje na ich wartość odżywczą. Wśród najczęściej stosowanych wymienić można:
- Semiwegetarianizm - dopuszcza spożywanie małych ilości mięsa drobiowego i ryb, również mleka i jego przetworów oraz jaj, jego podstawą w 75% są warzywa i owoce.
- Laktoowowegetarianizm - pozwala na włączenie do racji pokarmowej mleka, jego przetworów i jaj, podstawą diety są w dalszym ciągu warzywa i owoce.
- Laktowegetarianizm - pozwala już tylko na włączenie mleka i jego przetworów.
- Pescowegetarianizm - odmiana wegetarianizmu, która dopuszcza spożywanie przetworów mlecznych, jaj i ryb.
- Weganizm - to rezygnacja ze wszystkich produktów zwierzęcych i ich pochodnych, uwzględnia
w racji pokarmowej tylko produkty roślinne. Wśród wegan zdarzają się witarianie (spożywający tylko warzywa)
i frutarianie (żywiący się wyłącznie owocami).
Takie modyfikacje sposobu żywienia mogą wiązać się z ryzkiem niedoborów wielu składników odżywczych np. białka, wapnia, żelaza, kobalaminy (witaminy B12), a ich nierozważne stosowanie może mieć wpływ na zdrowie. Jeżeli jednak wegetarianizm stosowany jest w oparciu o zdrowy rozsądek i podstawy naukowe, dieta ta może przynieść wymierne korzyści zdrowotne. Uważa się, że diety jarskie zmniejszają ryzyko powstawania niektórych chorób cywilizacyjnych, których podłożem jest np. otyłość. Dieta jarska zmniejsza ryzyko występowania cukrzycy insulinoniezależnej, również zmiany miażdżycowe pod wpływem stosowania racjonalnej diety wegetariańskiej ulegają zahamowaniu, a nawet cofają się. Należy jednak pamiętać, że podstawowym kryterium osiągnięcia wspomnianych efektów jest racjonalne stosowanie tej diety. Dieta wegetariańska, stosowana w oparciu o zasady racjonalnego żywienia wcale nie musi być niebezpieczna dla zdrowia. Stosując ją wystarczy pamiętać o tzw. alternatywnych - źródłach białka w jadłospisie, przygotowując posiłki zadbać o tzw. efekt uzupełniania się aminokwasów, a komponując posiłki zwracać uwagę na przyswajalność np. żelaza. Osoby stosujące ten sposób żywienia znajdą w naszym gabinecie odpowiedź na pytanie:
- Czy wybrany przez nich sposób żywienia stwarza ryzyko niedoborów pokarmowych?
- Jak komponować dietę wegetariańską i dbać o jej prawidłową wartość odżywczą?
- Jak zwiększyć wchłanianie deficytowych składników odżywczych (np. wapnia i żelaza).
- Jak komponować posiłki planując uzupełnianie się deficytowych białek?
Pomożemy Ci racjonalnie stosować wybraną dietę jarską, ocenimy Twój stan odżywienia i opracujemy dla Ciebie strategię żywieniową, a jeśli to będzie konieczne ułożymy Twój indywidualny plan suplementacji.